Kultur Aisia Unibertsitateanikastaroak eta mintegiak

Irakaslea: Jorge Barrio.

Gaur egun Deustobiderako eta Gasteizko Udalerako ematen ditu eskolak (2013az geroztik). Jolaseta Klubarentzat zinema ikastaroa ematen du urtero. 2006an Kinema Zinema Eskola sortu zuen, eta han ere eman zituen eskolak. Imval-eko (9 urtez) eta ECPVko (4 urtez) irakasle ere izan da. Zinegilea da: haren "La Tercera Ley de Newton" filma Filminen ikus daiteke. Fas zine-klubeko idazkaritza eta komunikazioa daramatza.

Genero zinematografikoen azterketaren lehen zati honetan genero nagusiak edo primarioak ezagutuko ditugu: Tragedia, Drama, Melodrama, Komedia eta Epopeia. Gidoi-egitura desberdinetatik genero bakoitzaren gakoak, tonuak eta lengoaia zinematografikoaren berariazko erabilera emango ditugu. Gai guztiei heltzeko, film handien adibide jakin batzuk aztertuko dira, genero bakoitzeko adibideak, teoria errealitatera ekartzeko. Horrela, generoak eta haien ezaugarriak ezagutzeko gai izango gara. Genero primarioetarako, Aristotelesen Poetika izango dugu gidari.

Astelehenetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: urriak 19 eta 26; azaroak 2, 9, 16, 23 eta 30; abenduak 14; urtarrilak 11 eta 18.

Irakaslea: Irati Bilbao.

EHUn Artearen Historian graduduna eta Musikene-Euskal Herriko Goi mailako Musika Ikastegian Jazz Kantuan lizentziaduna, gaur egun kantaria eta kantu irakaslea da. Irakaskuntza eta zuzeneko emanaldiak bateratzen ditu hainbat talderekin; besteak beste, Sarrabete taldeko abeslaria da eta jazz proiektu pertsonala ere badu, zeinarekin Begin (Errabal 2020) eta Bloom (Errabal 2024) diskoak argitaratu dituen.

Zergatik pasatu dira historiara Pavarotti, Ella Fitzgerald, Sinatra edo Elvis? Zer izan dute haien ahotsek eta pertsonalitate bereziek munduari eskaintzeko? Eta zer eragin izan dute haien ondorengo musikan? Galdera horiei eta beste batzuei erantzuten saiatuko gara ikastaro honetan.

XX. mendearen hasieran afroamerikar komunitateak sortutako estiloen egiturak, harmoniak, instrumentazioak, kontzeptu erritmikoek eta ahotsek markatu dute gaur egun arte egin den musika guztia, eta aztertuko ditugun ahotsek, Maria Callas, Louis Armstrong, Dinah Washington, Sam Cook edo Elvisek berak, bere garaiko musikaren funtsezko ezaugarriak bildu dituzte.

Bakarrak egin zituzten ezaugarriak eta besteengandik bereizi zituztenak aztertuko ditugu, baina baita garai bateko ikono eta ordezkari bihurtu zituztenak ere.

Astearteetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: urriak 20 eta 27; azaroak, 3, 10, 17 eta 24; abenduak 1 eta 15; urtarrilak 12 eta 19.

Irakaslea: Begoña Ruiz Orbezua.

Hispaniar Filologian lizentziatua (Deustuko Unibertsitatea). Literaturaren Teorian eta Literatura Konparatuan lizentziatua (Granadako Unibertsitatea). Literaturako kritikaria. Literaturako eta sormenezko idazketako irakaslea. Irakurketa kluben eta literaturako jardueren dinamizatzailea

Ernest Hemingwayren eta gerren arteko Pariseko panorama literarioan sakontzeko ikastaro bat da, haren A Movable Feast (París era una Fiesta gaztalaniaz) ibilbide-orri hartuta. Saio bakoitzean, 20ko hamarkada zoriontsu eta zoroko eta 30eko hamarkadaren osteko hiriko panorama artistikoko protagonistengana hurbilduko gara. Besteak beste, Alice B. Toklas-en Autobiografia, Gertrude Stein-en La librera de París Sylvia Beach-i buruzkoa, Gatsby Handia, Ulises-en argitalpenaren historiara hurbilduko gara, besteak beste.

Asteazkenetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: urriak 21 eta 28; azaroak, 4, 11, 18 eta 25; abenduak 9 eta 16; urtarrilak 13.

Irakaslea: Carlos Aitor Yuste.

Historialaria. Deustuko Unibertsitateko lizentziaduna da, ikastaroak eskaintzen ditu Deustobiden eta UNEDeko Aulas Senior programan. Deustuko Unibertsitateko Medikuntzako graduan ere aritzen da. Hainbat komunikabidetan idazten du. Beste egile batekin batera, “Eso no estaba en mi libro de historia de la medicina" liburua idatzi du.

Lehenengo Mundu Gerrak milioika gizakiren heriotza, armeniar herriaren genozidioa eta suntsipen-arrasto izugarria ekarri zituen, egungo Tanzaniako sabanara ere hedatu zena, planeta mailan biztanleria eskastu zuen “espainiar gripearen” pandemiaren azken azkartzailea izateaz gain. Oinazezko eta usteldurazko herentzia utzi zuen: kilometroetako lubaki lokatzez eta heriotzaz estaliak, basamortu urrun eta mendikate ikaragarrietan eraikiak; ehun urtetik gorako inperioen amaiera ekarri zuen, Estatu eredu berrien sorrera, ordura arte ia erabat egonkorrak ziren gizarteen aldaketa eta kontzientzia nazional berrien sorrera. Gatazka horrek aireko eta itsaspeko gerraren garapena ekartzeaz gain, kirurgia estetikoa edo psikologia ere irauli zituen. Gerra horrek guztiak suntsitu behar zituen, baina mundu bat suntsitzen baino ez zuen jakin; ehun urte baino gehiago igaro diren arren gurearen antz handiagoa zuen, denok ezagun dugun garaiko Gerra Hotzaren hark baino. Teknologian eta zientzian fedea zegoen garaian sortutako mundua da, gero eta globalizazio handiagoko testuinguruan, hainbat potentzia nagusi gero eta estuago elkartuta merkataritza eta elkarrekiko defentsa itunen bidez; izan ere, gerra aurreko mendekotzat hartzen zen.

Ostegunetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: urriak 29; azaroak 5, 12, 19 eta 26; abenduak 3, 10 eta 17; urtarrilak 14 eta 21.

Irakaslea: Amalia Holguin.

Sukaldaria eta nutrizioko aholkularia. Pertsonei elikadura hobetzen laguntzen die, Basque Culinary Centerreko sukaldaritzako prestakuntza eta Canadian School of Natural Nutritioneko nutrizioko prestakuntza uztartuz; jateko modu osasungarria, orekatua eta gozagarria sustatzen du. Nutrizioari buruzko aholkularitzako kontsultak eskaintzen ditu, eta nutrizioari buruzko hezkuntzako programak garatzen ditu, baita sukaldaritza osasungarriari buruzko tailerrak ere.

Ikastaro honetan, ikasleek energia eta bizitasuna emateko moduan elikatzeko beharrezko oinarriak zeintzuk diren ikasiko dute, gozamenari uko egin gabe. Elikaduraren alderdi nutrizionalak eta psikologikoak landuko dira, gorputzaren zaintzaren eta ongizate mentalaren arteko oreka erreala lortzeko.

Astelehenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 19 eta 26; azaroak 2, 9, 16, 23 eta 30; abenduak 14; urtarrilak 11 eta 18.

Irakaslea: Román Rodríguez.

Deustobideko irakaslea eta Arkeologiako doktorea Valladolideko Unibertsitatean. Kudeaketako eta ikerketako arkeologiari lotutako karrera profesionala du, bai Euskal Autonomia Erkidegoan, bai Gaztela eta Leonen. Gaur egun, Euskadiko Arkeologiako lehenengo Saileko buru da Bizkaiko, Arabako eta Gipuzkoako Doktoreen eta Lizentziatuen Elkargo Ofizialetan.

XXI. mendean arkeologia erabat berritutako diziplina zientifiko gisa finkatu da, metodo tradizionalak eta iragana aztertzeko teknologia aurreratuak konbinatzen baititu. Gaur egun, teledetekzioa, antzinako DNAren analisia edo modelizazio digitala bezalako tresnek informazio zehatzagoa lortzeko aukera ematen dute, indusketa inbaditzaileetara jo beharrik izan gabe. Metodologia aldaketa horrekin batera, ezinbesteko hausnarketa etikoa egin da, batez ere espoliazioak eta kultur ondarearen bidegabeko jabetzeak markatutako iraganeko praktikak saihesteko.

Testuinguru horretan, arkeologia garaikideak kultur ondasunekiko errespetua sustatzen du, ondasun horiek herrien nortasunaren funtsezko zati gisa ulertuta. Tokiko komunitateekiko lankidetza eta ondarea itzultzea azpimarratzen dira legez kanpo atera denean. Era berean, nazioarteko lege-esparruak ezarri dira aztarnategiak babesteko eta zaharkinen legez kanpoko trafikoari aurre egiteko.

Bestalde, arkeologiaren ikuspegi sozialak garrantzi handia hartu du. Kontua ez da soilik ikertzea, jakintza hori gizarteari jakinaraztea eta partekatzea ere bada. Museoek, proiektu parte hartzaileek eta zabalkunde digitalak iragana hurbiltzen diote publikoari eta, hartara, kontserbazioaren garrantziari buruzko kontzientzia handiagoa sustatzen da. Horrela, XXI. mendeko arkeologiaren ezaugarriak diziplinarteko izaera, konpromiso etikoa eta zerbitzu publikorako bokazioa dira.

Astelehenetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: urriak 19 eta 26; azaroak 2, 9, 16, 23 eta 30; abenduak 14; urtarrilak 11 eta 18.

Irakaslea: Jacinto Batiz, Pía Aguirreche Fundazioa.

Familia-medikua eta Medikuntzan doktorea. San Juan de Dios Ospitaleko “Hobeto zaintzeko Institutuko” zuzendaria. Zainketa aringarrietako Pía Aguirreche Fundazioko patroia. Medikuntza aringarrian adituak diren osasun arloko hainbat profesionalek emango dute.

Sufrimendua arintzea lehentasuna da paziente guztiak zaintzeko orduan, eta lanbide medikoaren jatorri berberetan ditu sustraiak. Gaur egun, prebentzioko medikuntzaz hitz egiten dugu, pertsona gaixotzea saihesteko eta medikuntza sendagarriaz, gaixotasuna saihestu ezin izan dugunean. Bada, bata ez bestea posible ez direnean, medikuntza aringarriaz hitz egiten dugu; zaintzearen eta laguntzearen medikuntzaz du zerikusia. Ikastaro honek medikuntza aringarriko profesionalen esperientzia partekatu nahi du, ikasleei zainketa aringarrien kultura helarazteko, pertsonei bizitzaren amaierako testuinguru batean laguntzeko eta zaintzeko.

Astearteetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 20 eta 27; azaroak, 3, 10, 17 eta 24; abenduak 1 eta 15; urtarrilak 12 eta 19.

Irakaslea: María Nely Vásquez.

Teologia Biblikoan doktorea da, Filosofia eta Erlijioan graduatua, eta DUko Gizarte eta Giza Zientzien Fakultateko irakaslea. Fedea-zientzia elkarrizketa, genero ikuspegia eta kultura-azterlanak, etika ingurune politiko konplexuetan oinarritzea eta ekologiaren eta intersekzionalitatearen arteko artikulazioa bezalako gaietan oinarritzen da bere ikerketa.

Sekularizazio-prozesuen ondorioz desagertu beharrean, erlijio-tradizioek zeregin erabakigarria izaten jarraitzen dute, balioak, zentzu-esparruak eta kide izateko moduak eratzean, eta eragin nabarmena dute gizarte, kultura eta politika arloetako dinamiketan. Aldi berean, erlijio- eta ideologia-fundamentalismoaren gorakada ikusten dugu: kasu askotan, liskar bortitzak, gatazka armatuak eta gerrak eragin dituzte, motibazio politikoak, ekonomikoak eta esplizituki erlijiosoak uztartuta.

Testuinguru horretan, ikastaroa hausnarketarako gune da, bizi garen mundu globalizatuaren konplexutasuna modu kritikoan ulertzeko. Erlijioaren eta politikarekiko, ekonomiarekiko eta kulturarekiko elkarrekintzen azterketaren bidez, ikasleek identitate baztertzaileak eraikitzeko mekanismoak identifikatu ahal izango dituzte, bai eta erradikalizatzen laguntzen duten baldintzak ere. Aldi berean, ikastaroak gako teorikoak eta praktikoak eskaintzen ditu bizikidetza pluraleko moduak pentsatzeko eta sustatzeko.

Astearteetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: urriak 20 eta 27; azaroak, 3, 10, 17 eta 24; abenduak 1 eta 15; urtarrilak 12 eta 19.

Irakaslea: Eva González.

Biologia Zientzietan lizentziaduna EHUn eta T.E.A.T. diplomaduna Deustuko Unibertsitatean. Bere ibilbidean zehar, pertsonen osasuna eta ongizatea hobetzera bideratu du lana, zorroztasun zientifikoa ikuspegi praktikoa eta gizatiarra uztartuz. Osatoki Osasun Eskola sortu zuen, bizimodu orekatuagoa, kontzienteagoa eta bizi kalitate hobez bizitzen laguntzeko tresnak eskaintzeko.

Parte hartzaileak gaitzea bizitza luzeraren zientziarekin bat datozen eguneroko ohiturak, higiene errutinak eta etxea mantentzeko teknikak har ditzaten, kutsatzaile kimiko eta biologikoekiko esposizioa murriztea, zahartze aktiboa, osasungarria eta bizigarria sustatzeko.

Ikastaroak gida osoa eskaintzen du etxea ingurune osasungarri eta toxikorik gabeko bihurtzeko, puntu hauek landuz: elikagaien segurtasuna eta desinfekzio biologikoa sukaldean, garbitzaile ekologikoak egitea eta larruazala errespetatzen duen kosmetika hautatzea. Era berean, barrualdeetako atsedenaren eta airearen kalitatea optimizatzen irakasten du, aireztapen eraginkorraren eta ehun naturalen bidez, eta, aldi berean, etxetik kanpo osasuna babesteko tresnak ematen ditu, kontsumo kontzientearen eta ingurumen kutsaduraren aurkako protokolo baten bidez.

Asteazkenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 21 eta 28; azaroak, 4, 11, 18 eta 25; abenduak 2, 9 eta 16; urtarrilak 13.

Irakaslea: Matias Kaplun.

Jazzean trebatutako gitarrista profesionala, Bruselako Errege Kontserbatorioan (KCB). Soziologian lizentziaduna Madrilgo Unibertsitate Complutensean, ezagutzan eta kulturan espezializatua. Musika eta gitarrako irakaslea, jazz eta musika modernoko proiektuetan instrumentista eta moldatzaile gisa eskarmentu handia duena. Gaur egun, jazza ulertzeko eta entzuteko ikastaroak ematen ditu UNEDen, UNED Senior programaren barruan.

Jazzeko kontzertu batera joaten garenean edo musika estilo horretako abesti bat entzuten dugunean, ulertezintasun sentsazio bat sor daiteke: zein da musikari bakoitzaren zeregina?, beti inprobisatzen ari dira ala une jakin batzuetan bakarrik?, musikaren bidez komunikatzen dira elkarrekin? Askotan pentsatzen da galdera horiei erantzutea musikari edo adituen eskumena dela soil-soilik. Baina, egia esan, erantzuteko zailtasunaren arrazoia da ez dugula entzuten dena ulertzeko, gozatzeko eta baloratzeko oinarrizko elementurik.

Ikastaro honek jazzari sarrera bat egiten dio, funtsezko elementuen azalpena konbinatuz, hala nola swinga, inprobisazioa, esaldien ekoizpena, tinbrea edo gaien egitura, eta ibilbide historiko bat eginez, sorreratik hasi eta eraldaketa handietaraino eta estiloen bilakaeraraino. Horrela, ikastarora joaten diren pertsonek estilo bakoitzaren ezaugarriak ezagutu ahal izango dituzte, eta interpretazio bakoitza bakar egiten duten ñabardurak balioetsi ahal izango dituzte; azken batean, jazza ulertu eta gozatu ahal izango dute.

Asteazkenetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: urriak 21 eta 28; azaroak, 4, 11, 18 eta 25; abenduak 2, 9 eta 16; urtarrilak 13.

Irakaslea: Iñaki G. Gurpegui.

Geografia eta Historiako lizentziaduna Deustuko Unibertsitatean, Arte Aplikatuetako graduduna. Reno hiriko Nevadako Unibertsitateko USAC (University Studies Abroad Consortium) programako Espainiar Artearen Historia eta Arte Garaikideko irakaslea Donostian.

Ikastaroa hiru multzotan antolatuko da, espezialitate bakoitzaren ikuspegi panoramiko, askotariko eta atseginetik. Literaturari dagokionez, XIX. mendetik gaur egunera arte funtsezko idazle eta lanak ikusiko ditugu (Jane Austenengandik Elena Ferranterengana). Literatura feminista (Simone de Beauvoir). Printzesak, sorginak eta maitagarriak haurrentzako ipuinetan. Nobel saridunak. Emakume poetak... eta askoz gehiago.

Musikan ibilbide bat egingo dugu aitzindarietatik (Bingeneko Hildegarda) azken mendeko konpositore eta interpreteetara. Operako diba handiak (María Callas). Emakumeak pop-rock kulturan (Rosetta Tharpe-ren garaitik hasi eta Rosaliarenera). Bukaera tragikoak (Janis, Whitney, Amy, etab.).

Zineman ere denboraren lerro bat egingo dugu, dokumentalen generoko aitzindarietatik zuzendari handietara (Agnes Varda, Sofia Coppola, Chloé Zhao). Star Systemeko aktoreak, britainiarrak, etab. Emakume gaizto eta maltzurrak agertzen diren filmak. Espainiarrak... Pilar Miró, Isabel Coixet... Alauda Ruiz de Azúa, aktore bikainak eta beste asko gehiago.

Azken batean, ikastaro poliedrikoa da, non saio bakoitzetik ikasleek aurkikuntza eta erreferentzia ugari aterako dituzten.

Ostegunetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 29; azaroak 5, 12, 19 eta 26; abenduak 3, 10 eta 17; urtarrilak 14 eta 21.

Irakaslea: Amaia Castaños.

Filosofiako doktorea, Hezkuntzako Psikologian eta Psikologia Klinikoan lizentziaduna, Arte Dramatikoan diplomaduna eta des-biolentziako eta psikologia juridikoko aditua.

Pertsona bakoitzak bere begiradaren leihotik ikusten du...

Pertsona batek leihoa ireki eta paisaia ederrak ikusten baditu, ondo sentitzen da; mundua bere begietatik edertzen.

Botererako behar diren tresnak ikasiko ditugu, edertasuna edozein egoeraren gainetik jartzen, eta antidotoak sortuko ditugu.

Begirada horri eragiten dioten garunaren alborapenak ulertuko ditugu, pintorea bere pintzelekin eta bere kolore paleta gero eta zehatzagoekin izan ahal izateko.

Horretarako, gure arreta, pertzepzioa, irudimena, kontzientzia ulertuko ditugu; baita sentimendu batzuk ere, hala nola mina... Arteari begiratzeko.

Azken klaseetan, makuluak edo aldamioak erabiliko ditugu gure leihoa edertzeko (hurrengo zaharberritzera arte kendu beharreko tresnak dira).

Ostegunetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: urriak 29; azaroak 5, 12, 19 eta 26; abenduak 3, 10 eta 17; urtarrilak 14 eta 21.

Irakaslea: Jon Joseba Leonardo.

Deustuko Unibertsitateko Soziologiako katedradun emeritua. Euskadiko Ikerketa Klinikoko Etika Batzordeko presidentea, 2013-2017 bitartean. Hainbat argitalpenen autorea, besteak beste liburu honena: 2022, Inquietudes del Individuo posmoderno, El Viejo Topo, Bartzelona

Pentsamendu tekno-zientifikoaren garapenak ikaragarrizko etena zabaldu du egun norbanakoa ulertzeko moduan. Bizi baldintzak hobetzeak, bizi itxaropena luzatzeak eta, batez ere, biozientziak giza bizitzan sartu izanak izugarrizko etena zabaltzen dute duela gutxira arte aldaezintzat jotzen ziren gaietan. Norbanako darwinistatik, bilakaeraren emaitza zenetik, norbanako hobetura pasatu gara, batera ari diren zenbait diziplinaren sinergiak (big data, adimen artifiziala, biologia molekularra, nanoteknologia, etab.) aurrerakuntza ikusgarriak ahalbidetu baititu eta giza bizitzaren parametroak aldatzea baitakar. Duela urte batzuk Aubrey de Grey biomedikuak, gerontologoak eta konputazio zientzietako adituak zioenez, zientzia prest dago bi hamarkada baino gutxiagoan zahartze prozesua leheneratzeko terapia teknologikoak garatzeko (Strategies for Engineered Negligible Senescence). Blade Runner itzuli da; subjektua gainditua izango da gaur egun ezagutzen dugun bezala?

Astelehenetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: otsailak 15 eta 22; martxoak 1, 8, eta 15; apirilak 5, 12, 19 eta 26; eta maiatzak 10.

Irakaslea: Imanol San José.

Filologia Hispanikoko graduko lizentziaduna Deustuko Unibertsitatean, tesina honekin: Letras de Deusto, 19. zk., 43, Deusto 1989; Indautxu y su colegio, ed. Mensajero, 1996; Juan Cruz de Eguileor y la Nueva Agricultura en Abando, Bilbao 700 Fundazioa-Bilboko Udala, 2018; Jesuitak Indautxu, 1921-2021, arg. Servisistem; HOY Y AYER, BILBAO erakundearen kolaboratzailea eta Deustobideko irakaslea.

Monografikoak egile granadarraren triptiko hori hartuko du muin, bere obra dramaturgiko eta poetikoaren ardatz bateratzaile gisa, eta bere obra ez hain ezagun eta hil ondorengoetan arreta jarriko du, hala nola El público eta bere Sonetos del Amor Oscuro antzezlanen abangoardia teatralean.

Astearteetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: otsailak 16 eta 23; martxoak 2, 9, eta 16; apirilak 6, 13, 20 eta 27; eta maiatzak 4.

Irakaslea: Cristina de la Cruz.

Filosofiako irakasle titularra eta Deustuko Unibertsitateko Pedro Arrupe Giza Eskubideen Institutuko ikertzaile seniorra. Antzinako Filosofia, Filosofia Morala eta Ikerketaren Etika irakasten ditu. Gaur egun, Deusto International Research Schooleko zuzendaria da Unibertsitatean. 22 liburu eta ehun artikulu eta liburu-kapitulu baino gehiago idatzi eta argitaratu ditu. Lan horietan, erantzukizuna, deliberamendua, errukia edo desberdintasuna bezalako kontzeptu batzuen konplexutasunean arakatzeko interesa nabarmentzen da.

Bada toki bat non hizkuntzak totelka hitz egiten duen eta arrakala bat irekitzen duen izendatzen dugunaren eta ikaratzen gaituenaren artean. Ikastaro hau atalase horretan gelditzeko gonbidapena da, argia iristen ez den lekura begiratzera ausartu ziren filosofoen eskutik: Agustin, Kant, Arendt, Cioran, Ricoeur edo Baudrillard, besteak beste.

Gaizkia pentsatzea, batez ere, etxeko zoologia mota bat da. Batzuetan, kontzientziaren lorategia zeharkatzen duen animalia ikusezin baten arrasto gisa agertzen da; beste batzuetan, debekatuaren dotorezia da, ispiluaren ertzera erakartzen gaituen simetria perfektu hori. Hautsi aurretik arrautza baten barrualdea behatzen duenak bezala, geure buruari galdetuko diogu ea gaitza erabaki bat den ala desbideratze bat besterik ez: arrazoimena distraitzen den unea eta itzalik ez duen ostalari bati pasatzen uzten dion unea.

Ikastaroak gaizkiaren izaeran pentsatzen eta adi entzuten jardun zuten pentsalari horien ondarea bisitatzea proposatzen du. Xuxurla horrek erakusten digu zibilizazioaren azalaren azpian pultsu zahar bat taupadaka ari dela; egia hori erantzun errazei uko egiten diegunean baino ez da ikusten. Ikastaroa, azken batean, ilunpearen gauzarik kezkagarriena arroztasuna ez, baizik eta etxekotasun asaldagarria dela deskubritzeko gonbidapena da.

Asteazkenetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: otsailak 17 eta 24; martxoak 3, 10, eta 17; apirilak 7, 14, 21 eta 28; eta maiatzak 5.

Irakaslea: Jesús Ahedo.

Filosofia eta Hezkuntza Zientzietako lizentziatua (Deustuko Unibertsitatea, 1992). Kalao Panafrican Creations (Bilbo 2005-2017) proiektuaren sortzailea, arte afrikar garaikidea sustatzeko. Gaiaren inguruan erakusketak antolatu eta hainbat dokumental egin ditu. Dakarreko azken bost biurtekoetan parte hartu du.

Afrikako arteen zabalkundera hurbiltzea. Mugimendu hori duela mende erdi inguru sortu zen, garai kolonialaren ondoren, eta gaur egun arte garaikidearen nazioarteko merkatuko plaza nagusietan aintzatesten da.

Hainbat herri eta garai historikotako tradizio erlijioso animistaren gune piktoriko eta eskultoriko nabarmenenak errepasatuko ditugu. Primitibismo izenekoak sorreran izan duen funtsezko ekarpena aztertuko du ikastaroak, baita abangoardien garapena Europan ere.

Arte modernoa garatu zuten hiriburuetara hurbilduko gara, kolonizaziotik independentzien etaparaino, eta ondoren nola bilakatu zen egungo sorkuntzarantz eta hizkuntza berrietarantz.

Gaur arte Parisen, New Yorken, Londresen, Bilbon eta abarretan egindako erakusketa nagusiak gogoratuko ditugu, baita Dakarreko biurtekoa bezalako ekitaldi garrantzitsuak ere.

Ostegunetan, 12:00etatik 13:30era.

Egutegia: otsailak 18 eta 25; martxoak 4, 11, eta 18; apirilak 8, 15, 22 eta 29; eta maiatzak 6.

Irakaslea: Isabel Parrondo.

Hispaniar Filologian eta Ingeles Filologian lizentziatua Deustuko Unibertsitatean. Ingeleseko eta europar literaturetako klaseak ematen ditu Gizarte eta Giza Zientzien Fakultateko Hizkuntza Modernoen eta Euskal Ikaskuntzen Sailean. Ingeles literaturako eskolak ematen ditu DeustoBide Herritartasun Eskolan.

Aintziretako poetak - Wordsworth eta Coleridge - poeta erromantikoen lehen belaunaldikoak ziren. Haiengan Frantziako Iraultzatik sortutako askatasun espiritua zegoen, aro berri baten hasieran egoteko itxaropena eman ziena. Mugimendu horren funtsezko kezketako bat hauxe zen: poesiaren kontzeptua eta poetaren lana zein izan behar zen. Garai horretan eleberri gotikoa ere jaio zen, irakurlea irrazionaltasunaren munduaren esploraziora eramaten zuena. Mary Shelleyk eleberri gotiko-erromantikoaren adibide bat utzi zigun, Frankenstein, generoa idazle erromantikoen irudimen gainezkatuari ireki ziona. Gure ikastaroak poeta eta eleberrigile horietako batzuen lanak aztertuko ditu.

Astelehenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 15 eta 22; martxoak 1, 8, eta 15; apirilak 5, 12, 19 eta 26; eta maiatzak 10.

Irakaslea: Diego Malquori

Astrofisikan doktorea Università di Padovan (Italia) eta Filosofian doktorea Ramon Llull Unibertsitatean. Espainiako, Mexikoko, AEBko eta Eskoziako hainbat unibertsitatetan egin du lan, eta kosmologia, zientziaren filosofia, artearen filosofia, etika eta literatura arloetan aritu da ikertzen eta irakasten. Eleberri bat ere argitaratu du, 'L' incomprensibile ambiguità dell 'orizzonte' (Mimesis, 2018), eta hiru dokumental egin ditu.

Ikastaro honetan mendebaldeko literaturaren funtsezko lanetako baten azterketa literario eta filosofikoa proposatzen da, Homeroren Odisearena. Poema epiko horren hainbat uneren irakurketa kritikoaren bidez, ikusiko dugu elementu nagusia ez direla heroiaren abenturak –non jainkoak, erraldoiak, sorginak eta erromantze grinatsuak agertzen diren–, gizaki orok aurre egin beharreko funtsezko gaiak baizik. Odisea heroi baten (nostos, grekoz) itzulerari buruzko istorio bat da, baina ez bi punturen arteko bide zuzen gisa, baizik eta iraganak, orainak eta etorkizunak bat egin eta birkonfiguratzeko prozesu gisa. Ildo horretan, Odiseoren bilakaera pertsonala eta bere burua ezagutzeko bidea da, azken batean, lehen planoan agertzen dena.

Astelehenetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: otsailak 15 eta 22; martxoak 1, 8, eta 15; apirilak 5, 12, 19 eta 26; eta maiatzak 10.

Irakaslea: Borja Crespo​.

Zuzendaria, zinemako ekoizlea, idazlea, preskriptorea, komikigilea, erakusketetako komisarioa, irakaslea eta herri kulturan aditua. El Correo eta Vocento taldeko egunkarietan lagundu ohi du, zineman eta komikian espezializatutako kazetari gisa. Zutabeak eta erreportajeak sinatu ditu hainbat argitalpenetan. Bideoklipak, publizitateko iragarkiak, film laburrak eta telebistako saioak zuzendu ditu. Komikiaren arloan hainbat erreferentzia marraztu, gidoi bihurtu eta editatu ditu, eta estatuko ingurunearen dibulgatzaile nagusietako bat izan da, teoriko eta kultur kudeatzaile gisa. Gaur egun, edukien zuzendaria eta aholkulari globala da Comic Barcelona-n, Tracking Bilbao diziplina ugariko jaialdia zuzentzen du eta GRAF sortu zuen, komiki independenteari eta autoedizioari eskainitako azoka. Getxoko Komiki Azokako zuzendari artistikoa da eta Sitges edo Donostia bezalako sona handiko jaialdietan parte hartzen du. Sayaka Producciones-eko bazkidea da, Nacho Vigalondo, Koldo Serra, Borja Cobeaga eta Nahikari Ipiñarekin batera (‘Cinco lobitos', ‘No me gusta conducir’, ‘Los domingos’). Arlo akademikoan eskola espezializatuak ematen ditu, kultur ekitaldietako epaimahai edo hizlari gisa deitzen diote, eta bere uztako hainbat liburu ditu zirkulazioan, saiakeretan edo fikzioan.

Komikiaren eta ikus-entzunezkoaren arteko harremana finkatua eta geldiezina da. Arte sekuentzialaren eta beste diziplina batzuen arteko gurutzaketak artelan interesgarriak ematen dizkio panorama kulturalari, maistra asko, artearen historia diren sorkuntzetan islatzen den eferbeszentzia artistikoa elikatzen dutenak: ‘Alien', ‘ Blade Runner', ‘Persepolis', ‘Arrugas', ‘Superman ', ‘La vida de Adele', ‘Akira ',‘ American Splendor' edo ‘Cuando el viento sopla’, beste titulu esanguratsu askoren artean.

Komiki interesgarrien irudi errealeko bertsioek, ez nahitaez ospe handikoek, bide interesgarriak irekitzen dituzte artean eta fikzioan. Telesailen gorakadak entretenimendua kontsumitzeko modua irauli egin du, eta komikia lehen lerroan dago pantaila ugariko ikuslearen garaian ikusmen-sormenaz hitz egiteko orduan. Komikigileek arte sailetan lan egiten dute, story-board-ak sinatzen dituzte, film baten aurreprodukzioan eta diseinu kontzeptualetan laguntzen dute, animazioaren esparruan pisu nabarmena izateaz gain, eremu hori etengabe hazten ari baita.

Ikastaroak ahotsa ematen die binetei, inspirazio iturri agortezin gisa. Komikiak zineman eta telebistan duen eragina jasotzen du, eta alderantziz: hedabideen gurutzaketa, unibertso narratiboen hedapen eta hizkuntzen arteko lankidetza ororen gertaleku.

Astearteetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 16 eta 23; martxoak 2, 9, eta 16; apirilak 6, 13, 20 eta 27; eta maiatzak 4.

Irakaslea: Iñigo Ongay.

Oviedoko Unibertsitateko Filosofiako doktorea eta Filosofiako irakaslea Bilboko American School-en eta Gustavo Bueno Fundazioan ikertzaile elkartua. Deustobideko ohiko laguntzailea, eta Europako, Asiako eta Latinoamerikako hainbat unibertsitatetan irakatsi izan du. Interes intelektualak zientziaren filosofian, erlijioaren filosofian eta filosofiaren historian oinarritzen dira bereziki.

Ikastaro hau arazoei buruzko (pluralean!) dibulgazio handiko sarrera gisa dago egituratuta, gizaki gisa dugun esperientziaren oinarrizko bi geruzen arteko erlazioak eraginda: alde batetik, “gogameneko” geruza eta Mario Bunge filosofo argentinarrak “mentación” deitzen duenaren zehaztapen psikikoen geruza, eta, bestetik, biologikoa denaren geruza, bereziki (baina ez bakarrik) gizakietan eta beste animalia batzuetan nerbio-sistemen arkitektura neuro-fisiologikoa barne hartuta. Bi estratu horien elkarrekiko inbrikatzea ulertzeko eta kontzeptuatzeko moduaren auzia pentsamendu filosofikoarekin batera etorri da, Platonen eta Aristotelesen garai zaharretatik edo Descartesen funtsezko dualismotik hasi eta buru-garun identitatearen, materialismo ezabatzailearen edo estrategia funtzionalista eta emergentisten erantzunen loria-egunetaraino, gogamenaren filosofian. Gure ikastaroan sakon berrikusiko ditugu jarrera horiek eta beste askok eragindako eztabaidak, honako premisa hau kontuan hartuta: zientzia psiko-biologikoen emaitzek behar bezala informatutako hausnarketa filosofiko batek soilik mugatu eta argitu ahal izango ditu arlo psikikoaren eta fisikoaren arteko harremanei buruzko arazorik zorrotzenak eta, zalantzarik gabe, liluragarrienak.

Astearteetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: otsailak 16 eta 23; martxoak 2, 9, eta 16; apirilak 6, 13, 20 eta 27; eta maiatzak 4.

Irakaslea: Manfred Nolte.

Ekonomia Zientzietan doktorea. Deustuko Unibertsitateko Makroekonomiako irakaslea izan da. Ekonomia eta finantza gaiei buruzko artikulu eta liburu ugari idatzi ditu. Irakaslea, hizlaria, zutabegilea eta blogaria. Merkatu askearen aldekoa, gabeziak eta akatsak gorabehera.

Zalantzarik gabe, sarritan sentituko zenuen erreparoa zenbait espresio ekonomiko irakurri edo entzutean, horien esanahia norainokoa den ulertzen ez duzulakoan. BPGd, defizit publikoa, arrisku-prima, BAI (biztanleria aktiboaren inkesta), langabezia estrukturala, faktoreen produktibitatea, azpiko inflazioa, kontu korronteagatiko balantza, kontsumitzailearen konfiantza indizea, zor publikoa, errekuperazio funtsa, erresilientzia eta beste kontzeptu batzuk egunero errepikatzen dira. Ikastaro honek aukera ematen dizu itxuraz konplexuak ematen duten nozio horiek argitzeko eta gure inguruko dimentsiorik garrantzizkoenen interpretazioa zure esku jartzeko: egoera eta koiuntura ekonomikoarena. Ikastaro zorrotza, parte hartzeko ahalegina eta jakin-mina eskatzen dituena, benetako unibertsitate giroan.

Asteazkenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 17 eta 24; martxoak 3, 10, eta 17; apirilak 7, 14, 21 eta 28; eta maiatzak 5.

Irakaslea: Ricardo Aldama.

Arte Ederretan lizentziaduna, Pintura espezialitatean, Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Pintorea, museo eta erakusketa aretoetan ikus daitezke haren lanak. Gainera, irakaskuntzan aritzen da: solasaldiak eta hitzaldiak eskaintzen ditu erakunde eta kolektiboentzat. “ARALDI” elkartearen pintura tailerreko irakaslea Plentzian. Areetako Adi Espazioko Arte irakaslea. 2000. urtetik DeustoBiden laguntzen du, arte irakasle eskolak ematen.

Kairo hiriburu zalapartatsutik abiatuko gara hango kultura geruza guztiekin. Artearen eta historiaren ikasgaia antzinako Egiptoko Museoan. Hango jainkoak: Osiris, Isis, Horus... Narmer .Eta Faraoien dinastiak, eskribauak... eta errege momien egoitza berria Egiptoko Zibilizazioaren Museo Nazionalean.

Saqqaran, non Zoser faraoi mitikoak piramide mailakatu bat sortuko duen betiereko hilobi gisa. Dahshurreko nekropoliko esperimentuak jarraituko dituzte. Guiza bisitatuko dugu, eta hango piramide ikaragarriak: Keops, Kefren eta Micerino, esfinge misteriotsuak zainduak. Beste mirari bat gehituko da: Egiptoko Museo Handi berria, turismo handiaren etorkizunerako prestatutako arkitektura abangoardista.

Alexandria eta Menfis, Alexandro Handiaren oihartzun mitikoak, Marko Antonio eta Kleopatraren maitasuna eta Napoleon piramidearen barruan lotan... Luxorrek, antzinako Tebasek eta Karnakeko tenpluak, Inperio Berriko distiraz hartzen gaituzte. Amon-Ra, Eguzkiaren gurtza, Akenaton eta Nefertiti ederra, eta Erregeen Harana eta hango misterioak, hildakoen liburua, hango ganbera ezkutuak... Seti I.a, eta Hatshepsut mitikoa. Tutankamonen hilobia, "gauza zoragarriak ikusten ditut...", esango du Carterrek.

Nilo eta haren ertzetako tenpluak nabigatzen jarraituko dugu: Edfu, Kom Ombo, Philae... Asuan eta Elefantina uhartea, hegoalderago, Cataract hotela, Agatha Christierena, izango ditugu begira. Eta, azkenean, Abu Simbel, non Ramses II.aren handitasunak eta Nefertarirenganako suhartasunak bat egiten duten tenpluak Niloko uretan betiko hondoratzetik salbatu zituen ingeniaritza eta nazioarteko lankidetzako miraria.

Asteazkenetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: otsailak 17 eta 24; martxoak 3, 10, eta 17; apirilak 7, 14, 21 eta 28; eta maiatzak 5.

Irakaslea: Iñaki Moreno.

Deustuko Unibertsitateko Filosofiako doktorea. Areetako Ondarreta Abesbatzaren zuzendaria. Filosofia, Artearen Historia, Etika eta Erlijioko irakaslea Vizcaya Ikastetxean. Hogei urte baino gehiago daramatza Deustobiden eskolak ematen. Bilboko Koral Elkartearen eta Deustuko Unibertsitateko Abesbatzaren eta Orkestraren zuzendari artistikoa izan da eta Monterreyko Teknologikorako eta Errioxako Nazioarteko Unibertsitaterako lan egin du.

Jatorri komunetik, musikak eta poesiak bide paraleloak izan dituzte; autonomoak, baina inoiz ez arrotzak. Garai guztietan gertatu dira artearen historian ahaztezinak diren marka batzuk utzi dituzten gurutzaketak.

Ikasturte honetan esperientzia komun horietako batzuk aztertuko ditugu, Grezia arkaikoan izandako jatorri urrunetik hasita, non ia ez ziren bereizten, eta bertsoaren eta soinuaren arteko maitasunaren adibide bukatuenetako batzuk arakatuko ditugu: hitz sakratuaren inspirazioa melisma gregoriarretan, trobadoreen lirika eta maitasun adeitsua, Errenazimentuko madrigalismoa, operaren jaiotza barrokoan, kantu lagunduaren ibilbide luzea erromantizismoan eta gugandik hurbilen dauden adibideak: gaur egun poesia kantuaren hegaletan hegan egiteko modu perfektuaren bila jarraitzen duten trobadore modernoak.

Ostegunetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 18 eta 25; martxoak 4, 11, eta 18; apirilak 8, 15, 22 eta 29; eta maiatzak 6.

Irakaslea: Luis Garate.

Artearen Historiako doktoregaia eta Arte Ederretan lizentziaduna, Eskultura espezialitatean (EHU). Plastika, Ikusizko eta ikus-entzunezko Hezkuntzako, Marrazketa Teknikoko eta Artearen Historiako irakaslea DBHn eta Batxilergoan. Diziplinarteko artista.

Sormen artistikoak, gizakiaren adierazpenak, une historikoak definitzen ditu eta eztabaidak planteatzen ditu, imajina daitekeen muga oro zeharkatuz. Beren izaeraren mugetan, ekoizpen batzuek bidegurutzeak ezartzen dituzte, egiteko modu berriak, arteari zentzu berriak eta errealitateari buruz hausnartzeko modu berriak proposatzeko.

Artearen historiako lan esanguratsuen aukeraketa baten bidez, haien berezitasunak aztertuko ditugu ikuspegi teoriko-formaletatik, haiek sortu zituzten eta, aldi berean, zalantzan jarri zituzten testuinguru historikoetara hurbilduz.

Ezarritako paradigma estetikoen aurrean haustura-elementu gisa balio izan duten eta artearen jitoetarako atalase berriak ezartzen lagundu duten funtsezko lan batzuk erakustea, ulertzea eta baloratzea.

Ostegunetan, 18:45etik 20:15era.

Egutegia: otsailak 18 eta 25; martxoak 4, 11, eta 18; apirilak 8, 15, 22 eta 29; eta maiatzak 6.