Kultur Aisia Unibertsitatean DonostiaDeustoBide

Irakaslea: Ana Elosegi Serna

25 urte baino gehiagoko lan esperientzia du hezkuntzaren eta klinikaren arloan, eta HARREMANAKeko zuzendaritza taldeko eta Harremanak osasun zentroko kidea da. Hitzaldiak eta ponentziak eskaintzen ditu. Gainera, kontsulta klinikoan lan egiten du haur, nerabe eta helduekin.

Ikastaro honen helburua bizitza osoagoa bizi ahal izateko tresnak eta jarraibideak eskaintzea izango da. Osasun mentala lantzeaz ari garenean, harreman eta lotura osasuntsuek gure bizitzan duten garrantziaz ari gara. Horretarako, garrantzitsua da komunikazioa eta pertsonen eboluzio-unearen ezaugarriak lantzea. Beste gai bat doluak izango dira.

Gure egunerokoa modu osasungarriagoan eta pozgarriagoan kudeatzen lagun diezaguketen jarraibideak ikasteko gunea da.

Metodologia teoriko-praktikoa izango da, hau da, metodologia aktiboa, gure emozioen adierazpena erraztuko duena. Taldearen erritmoa errespetatuko duen metodologia bat, dinamika desberdinak integratuko dituena.

Ikastaroa amaitzean, parte-hartzaileek ongizate emozionala eta mentala hobetzeko gakoak eta baliabideak eskuratzea espero da.

Ordutegia: Astelehenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 16 eta 23; martxoak 2, 9, 16 eta 23; apirilak 13, 20 eta 27; eta maiatzak 4.

Irakaslea: José Ángel Áchón Insausti.

Deustuko Unibertsitateko katedraduna eta Ideien eta Forma Politikoen Historian aditua. Haren ikerlana XVI. eta XVII. mendeetako «lehen esperientzia globala» deitutakoaren azterketan oinarritzen da, baita komunikazioko teknika eta sistema berriek garai hartan bertan izan zuten eraginean ere. Jarduera horren esparruan, liburu hau argitaratu berri du Sílex argitaletxean: Historia de un relato. «El Héroe Cántabro» (Miguel de Oquendo, 1666), edo Respuestas sociales en tiempos de crisis. Entre la historia, la literatura y el discurso, Trea argitaletxean.

Ikastaroak Europako gorteek eta gorteetako bizitzak Erdi Aroan eta aro modernoan izandako bilakaera aztertzea proposatzen du. Gortea pixkanaka estatu modernoen eraikuntzan funtsezko zutabe nola bihurtu zen aztertuko dugu, baina baita gorteko bizitzak bizitza, soziabilitate eta eguneroko portaera eredu oso bereizgarriak nola eratu zituen ere. Azkenik, azpimarratu behar da bizitza eredu horiek, printzipioz erabat nobleenak zirenak, beste gizarte talde batzuek imitatu zituztela XIX. mendetik aurrera, gure egungo gizarte portaerako ohitura batzuetan eragiten jarraitzeraino.

Programak honako puntu hauek izango lituzke:

1. Erdi Aroko jatorria. Zalduneriaren ideala eta maitasun adeitsua. Erregetzaren eta zalduneriaren jatorriari buruzko literatura eta kondairak. Noblezia gerlaria eta bere grinak etxekotzea eta baretzea.
2. Gorte errenazentista. Castiglioneko eredua eta gortesauaren heziketa. Gerrako nobleziaren eta noblezia gortesauaren arteko trantsizioa. Gortea erregearen etxea da. Gorteko bizitza eta ekonomia.
3. Barrokoko gortea. Madril eta Napoliko adibideak gorte-hiri gisa. Erregearen handitasuna eta gorespena. Arteak gorteko handitasunaren zerbitzura. Gortea eta erresumako hiriburua. Zibilizatuak eta baserritarrak: amildegi sozialaren hastapenak. Txanponaren ifrentzua: gortesaua itxurakeriaren eta azalkeria hutsaren sinbolo gisa; gortea azpijokoen labirinto gisa. Gorteko bizitzaren eta jardueraren adibide bat: Giambattista Basile eta «Errauskina» ipuinaren jatorria.
4. Versailles eta gorteko «zibilizazioaren» gailurra. Norbert Eliasen tesia. Gorteko ohituren sofistikazioa: norbere buruaren higienea, jantziak, mahaiko portaera eta tratu sozialean duen erasana. Haustura sozialen puntu gorena eta iraultzaren hasiera.
5. Gorteko bizimoduaren hedapena eta imitazioa. Gorteko ohiturak bizimodu zibilizatu eta jasoaren eredu gisa, eta XIX. mendeko burgesiak onartu izana. Gustu finduak vs. «herri-kultura». «Noblezia» kontzeptuaren adiera modernoak.

Ordutegia: Asteazkenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 18 eta 25; martxoak 4, 11, 18 eta 25; apirilak 15, 8 eta 29; maiatzak 6.

Irakaslea: Mercedes Albaina.

Aisia eta Giza Garapeneko doktorea, Musikako goi tituluduna eta Psikologian lizentziaduna. Musikene-Euskal Herriko goi-mailako Musika Ikastegiko Entzumenaren Hezkuntzako irakasle titularra da. Aisiako Ikaskuntzen Institutuaren laguntzaile da, 1996az geroztik, hainbat programatan. Musika zabalkundean aritzen da, hitzaldiak, idatziak eta proiektu didaktikoak eskainiz, orkestrek eta fundazioek eskatuta. Helburu berarekin, Radio Euskadiko ‘La galería’ programan aritzen da, “Los colores de la música” tartean.

Pentsamendu ilustratuak XVIII. mendeko azken hamarkadak argitu zituen, bere argi kartsua XIX. mendean zehar proiektatuz. Hautemandako askatasunak gidatu zituen sortzaileak desira sutu eta aurrekaririk gabeko ausardiarekin soinu-aukera berrien bila. Europar esnatze horrek kontraste ederrez jositako garai baten soinu-banda taxutu zuen, non publikoa espazio intimoetan soinua ateratzeko sortutako pieza poetiko eta sentimentalek hunkitzen zuten, eta, aldi berean, etengabe hedatzen ari zen orkestra baten inpaktua jasotzen zuen, auditorioak zabaltzera behartzen zuena. Publiko hark ere gozatu zuen hiriko kultura kementsutik sortutako musikaren eta folklorearen altxorren arteko elkarbizitza zoriontsuaz biziberriturik.

Ikastaro honetan, Schubert, Mendelssohn, Schumann edo Chopin bezalako lehen poeta erromantikoen nortasun eta katalogoetara bideratuko ditugu gure belarriak adi eta, hamarkada batzuk geroago, orkestra ikuskizun bihurtu zutenengana ere begiratuko dugu, distira adierazkor eta ozen guztia emanez: Brahms, Tchaikovsky, Mahler... Clara Wieck-Schumann, Fanny Mendelssohn edo Louise Farrenc musikarien eskutik, emakumeen sormenaren askapenak oparitu zizkigun partituretara hurbilduko gara –gero eta onartuagoa eta ezbairik gabe baloratuagoa–-, besteak beste, eta baita bi musika genero enblematikoren ordezkari nagusien ekoizpen liluragarrira ere: opera eta kontzertua. Horrekin guztiarekin, musika erromantiko kosmopolitaz gozatuko dugu, baita Europan bizi diren nazio ugarien koloretik, ugaritasunetik eta aniztasunetik borborka sortutako musikaz ere, garai hartako Bilbok zein musika zuen entzuteko merezitako geldialdia egiteaz ahaztu gabe.

Musika-gustu guztietarako soinu-banda bat, ideiek eta emozioak argitua, Ravelek, XX. mendean eta, Erromantizismoa itxuraz gaindituta, hitz hauekin laburbiltzen zuen ideal bat aurkitzen lagunduko diguna: “sentsibilitatearen eta adimenaren arteko erdiko puntua”.

Ordutegia: Ostiraletan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: otsailak 27; martxoak 6, 13, 20, eta 27; apirilak 17 eta 24; eta maiatzak 15, 22 eta 29.

Irakaslea: Carlos Aitor Yuste.

Historialaria. Deustuko Unibertsitatean lizentziaduna, unibertsitate horretako Aisiako Ikaskuntzen Institutuan eta UNEDeko Aula Senior programan ikastaroak ematen ditu. Deustuko Unibertsitateko Medikuntzako graduan ere aritzen da. Hainbat komunikabidetan idazten du. Beste egile batekin batera, “Eso no estaba en mi libro de historia de la medicina" liburua idatzi du.

Bigarren Mundu Gerra amaitu zela 75 baino gehiago igaro direnean, gatazka horrek oraindik ere presentzia handia du gure imajinario komunean. Hala ere, beti komeni da hurbilketa kritikoa egitea gure iraganeko une garrantzitsu horretara. Hurbilketa horrek, jakina, Normandiako hondartzetatik igaro behar du, baina baita Sobietar Batasuneko hiri eta eremuetatik ere, han hil baitziren Europako gatazka hartako biktima zibil eta militar gehienak. Edo hain ezagunak ez badira ere, esanguratsuak dira beste toki batzuk, Balkanak edo Aljeriako kostaldea, besteak beste. Aztergaiak hain ugariak izanik, Europa izango dugu ardatz, eta aurreragoko beste ikastaro baterako utziko dugu gerrak Asian eta Ozeano Barean izan zituen eraginen azterketa.

Ikus-entzunezko materialen laguntzaz (batez ere irudiak, mapak, eskemak eta argazkiak, baita garai hartako filmazio laburrak ere) eta klasean aztertuko ditugun testu garaikideen laguntzaz, garai hura ezagutu ez ezik, haren inguruan hausnartzen ere saiatuko gara.

Ordutegia: Astelehenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 20 eta 27; azaroak, 3, 10, 17 eta 24; abenduak 1 eta 15; urtarrilak 12 eta 26.

Irakaslea: Iñaki González Gurpegui.

Geografia eta Historiako lizentziaduna Deustuko Unibertsitatean, Arte Aplikatuetako graduduna. Reno hiriko Nevadako Unibertsitateko USAC (University Studies Abroad Consortium) programako Espainiar Artearen Historia eta Arte Garaikideko irakaslea Donostian. Artista multifazetikoa eta beste zeregin batzuk.

Ikastaro honetan Artearen munduan emakume artisten berririk ez izateak eragiten duen hutsune bidegabea eta ulertezina islatu nahi dira, Arte Garaikidean arreta berezia jarriz.

Ikastaroak ez du ordena kronologiko zorrotza jarraituko, aitzitik, hainbat arlo tematikotan antolatuko da, saioei dinamismoa eta aniztasuna emateko. Hona hemen batzuk:

"XVI. eta XVII. mendeetako aitzindariak" (Artemisia Gentileschi...). "Emakumeak gizonen itzalean" (Camille Claudel...). "(Berr)aitortuak eta merkaturatuak" (Frida Kahlo...). "Ahaztutakoetatik aurkitutakoetara" (Remedios Varo...). "Errealitatea birsortzen" (Isabel Quintanilla...). "Multifazetikoak" (Dorothea Tanning...). "Asiaren eta Afrikaren agerpena" (Wangechi Mutu...). "Interbenitutako espazioak" (Soledad Sevilla...). "Baita arkitektoak ere" (Zaha Hadid...). "Gorputza adierazpide" (Esther Ferrer...). "Probokazioa eta gaitzespena" (Marina Abramovic...). "Gora bidean datozenak" (Ana Barriga...). Eta beste batzuk.

Azken finean, askotariko edukiak biltzen dituen ikastaro bat da, aurkikuntzak eta ezustekoak eskaintzen dituena, baina hausnarketa eta eztabaida ere bilatzen dituena.

Ordutegia: Asteazkenetan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 22 eta 29; azaroak, 5, 12, 19 eta 26; abenduak 10 eta 17; urtarrilak 14 eta 21.

Irakaslea: Jon Joseba Leonardo.

Deustuko Unibertsitateko Soziologiako katedradun emeritua. Euskadiko Ikerketa Klinikoko Etika Batzordeko presidentea, 2013-2017. Hainbat argitalpenen autorea, besteak beste liburu honena: 2022, Inquietudes del Individuo posmoderno, El Viejo Topo, Barcelona

Pentsamendu tekno-zientifikoaren garapenak ikaragarrizko etena zabaldu du egun norbanakoa ulertzeko moduan.  Bizi baldintzak hobetzeak, bizi itxaropena luzatzeak eta, batez ere, biozientziak giza bizitzan sartu izanak izugarrizko etena zabaltzen du duela gutxira arte aldaezintzat jotzen ziren gaietan. Norbanako darwinistatik, bilakaeraren emaitza zenetik, norbanako hobetura pasatu gara, batera ari diren zenbait diziplinaren sinergiak (big data, adimen artifiziala, biologia molekularra, nanoteknologia, etab.) aurrerakuntza ikusgarriak ahalbidetu baititu eta giza bizitzaren parametroak aldatzea baitakar. Duela urte batzuk Aubrey de Grey biomedikuak, gerontologoak eta konputazio zientzietako adituak zioenez, zientzia prest dago bi hamarkada baino gutxiagoan zahartze prozesua leheneratzeko terapia teknologikoak garatzeko (Strategies for Engineered Negligible Senescence). Blade Runner itzuli da; subjektua gainditua izango da gaur egun ezagutzen dugun bezala?

Ordutegia: Ostiraletan, 17:00etatik 18:30era.

Egutegia: urriak 24 eta 31; azaroak, 7, 14, 21 eta 28; abenduak 12 eta 19; urtarrilak 16 eta 23.