2026ko ekainak 10
Bilbao
Ikerketa Egunaren barruan, Deustuko Unibertsitateak eta Banco Santanderrek bi erakundeen izena daraman Ikerketa Sarien XXI. edizioko sariak banatu zituzten ekainaren 10ean, baita Eragin Sozialeko Zigiluari dagozkion egiaztagiriak ere. Jardunaldian, halaber, lau ikerketa fokuetako proiektuak aurkeztu dira, eta ikerketa karrerari buruzko saio bat antolatu da Deustuko Unibertsitateko ikertzaileentzat.
Ikerketa Sariari dagokionez, IMPROVE ekimenak irabazi du lehen saria, Ainhoa Izaguirre ikertzaileak gidatuak. Europako proiektu honek jauzi kualitatibo bat eman nahi du erakundeek genero indarkeria kasuak prebenitzeko, hautemateko eta esku hartzeko duten moduan, arreta emakume kalteberenengan jarrita. Horretarako, AAn oinarritutako laguntzaile birtual batean oinarritzen da, erantzun azkarragoa, koordinatuagoa eta humanoagoa eskaintzeko.
Accesita, berriz, V2G-QUESTS proiektuarentzat izan da. Europako proiektu horrek, Cruz Enrique Borgesek zuzenduak, Vehicle-to-Grid (V2G) teknologia lantzen du eta, horri esker, auto elektrikoen bateriek energia kontsumitzeaz gain, sarera ere itzultzen dute, orekatzeko. Eta ekitate sozialaren ikuspegitik egiten du, auzo behartsuetan nola aplikatu aztertzean, trantsizio ekologikoa guztiontzat aurrezteko eta efizientziarako tresna izan dadin. Eredua dagoeneko simulatzen ari da hirietan, energia plan bidezkoagoak diseinatzen laguntzeko.
Sariek Banco Santanderren babesa dute, Deustuko Unibertsitatearekin, Santander Universidades-en bitartez, 2004az geroztik, estu-estu lan egiten baitu hainbat ekimen akademiko bultzatzeko eta ikasleen, irakasleen eta ikertzaileen aurrerabidean laguntzeko.
Berrikuntza estrategikoa
Deustuko Unibertsitatea-Banco Santander Ikerketa Sariak banatu baino lehen, bi erakundeek duela urte batzuetatik hona irakaskuntzaren bikaintasuna, kudeaketa akademikoa eta nazioarteko proiekzioa bultzatzen jarraitzeko duten hitzarmena berritu dute. Matías Rodríguez Inciarte Santander Universidadeseko presidenteak eta Juan José Etxeberria Deustuko Unibertsitateko errektoreak sinatu dute berriro hitzarmena. Unibertsitateko kolektiboentzako funtsezko zutabeetara bideratutako programa berrien garapena izango du ardatz, kalitatezko hezkuntza lortzeko, ekintzailetza bultzatzeko eta enplegagarritasuna hobetzeko.
Ikerketa Sarien banaketan, Juan Jose Etxeberria errektoreak zientziaren azken helburuari buruz hausnartzeko gonbita egin du, "zertarako ikertzen dugu?” funtsezko galdera eginez. Errektoreak nabarmendu duenez, "gurea bezalako unibertsitate batean, galdera horrek gure tradizioarekin eta misioarekin lotura handia duen erantzun bat du: zerbitzatzeko ikertzen dugu. Ezagutzak gizarte bidezkoagoa eraikitzen lagundu dezakeela uste dugulako ikertzen dugu, bereziki pertsona zaurgarrienei begira".
Ildo horretan, zehaztu duenez, Deustoko Plan Estrategiko berriaren testuinguruan, “ez dugu soilik ikerketa gehiago egin nahi, baizik eta gure garaiko erronkei nabarmen lagunduko dien ikerketa egin nahi dugu. Hori dela eta, karrera profesionalen garapenetik haratago, zientzia zerbitzu eta “itxaropen modu antolatu" gisa ulertu behar dela ondorioztatu du, ezagutzaren aldeko apustu irmoa ezjakintasunaren aurrean, ebidentziaren aldekoa aurreiritziaren aurrean, lankidetzaren aldekoa isolamenduaren aurrean eta epe luzekoaren aldekoa berehalakotasunaren aurrean". Ildo horretan gaineratu du, Deustuko Unibertsitatean...”
Bestalde, Matías Rodríguez Inciarte Santander Universidadeseko presidenteak nabarmendu duenez, “sari honek modu eredugarrian adierazten ditu bi erakundeok partekatzen ditugun balioak: ezagutzaren aldeko apustua, bikaintasunarekiko konpromisoa eta ikerketaren bidez gizartearen aurrerabidean laguntzeko borondatea”. Ekitaldian Javier Arellano Ikerketa eta Nazioarteko Harremanetako errektoreordeak ere hartu du parte eta, Banco Santanderren aldetik, Miriam Gil egon da, Santander Universidades-en Hitzarmen eta Mezenasgoen arloko zuzendaria.
AAko chatbot bat genero indarkeriaren biktimentzat
“lmproving Access to Services for Victims of Domestic Violence by Accelerating Change in Frontline Responder Organisations. IMPROVE” lanak, Horizon Europa programak finantzatuak, ikerketa zientifikoa, berrikuntza teknologikoa eta jakintzaren gardentasuna integratu nahi ditu lanbideko praktikan eta politika publikoetan. Genero-indarkeriari erantzun koordinatuak eta ebidentzia errealetan oinarritutakoak behar dituen fenomeno konplexu gisa heltzeko beharrean du jatorria. Horretarako, hainbat tresna garatu ditu, hala nola AinoAid chatbota, adimen artifizialean oinarritua, eta Europako prestakuntza plataforma bat, polizia, osasun, arlo psikosozial eta juridikoko profesionalentzat. Helburua da indarkeria egoeren aurrean erantzuteko gaitasuna indartzea.
Lanak biktimarengan oinarritutako diziplinarteko ikuspegia hartzen du, bizirik atera diren emakumeen esperientziak eta indarkeriaren dinamikak hobeto ulertzeko aukera ematen duten analisi-metodoak erabiliz. Gainera, erakunde publikoen, segurtasun indarren eta gizarte erakundeen arteko lankidetza sustatzen du, emaitzak benetako testuinguruetan baliozkotzeko. Lankidetza-ikuspegiari esker, proiektuak jardunbide egokien trukea errazten du Europa osoan eta gomendio politiko eraginkorragoak sortzen laguntzen du.
Azken batean, IMPROVEk arreta sistemak indartuko dituen inpaktu estruktural eta jasangarria sortu nahi du, sistema horiek inklusiboagoak eta eraginkorragoak izan daitezen. Ikerketa taldean, Ainhoa Izaguirrez gain, pertsona hauek daude: Lorea Romero, Estibaliz Linares, María López Belloso, Mabel Segú, Demelsa Benito, Jon López Gorostidi eta Borja Sanz, Gizarte eta Giza Zientzien, Zuzenbide eta Ingeniaritzako fakultateetako ikertzaileak.
V2G teknologia: mugikortasun elektriko inklusiboa
“V2G-QUESTS. Vehicle to Grid for Equitable Zero-Emission Transitions in positive energy discricts” ikerketak aztertzen du ibilgailu elektrikoek nola jardun dezaketen metatzeko bateria gisa sare elektrikoa orekatzeko, batez ere mugikortasun elektrikotik historikoki baztertuak izan diren komunitateetan. Proiektuaren oinarria hau dago: energiaren ekoizpena eta kontsumoa geruza sozioekonomiko guztiei eragiten dien prozesua da. Horregatik, irtenbide teknologikoak herritar guztientzat irisgarriak eta erabilgarriak izan daitezen lan egiten du, klima aldaketaren egungo testuinguruan.
Deustuko Unibertsitateko taldea eredu aurreratu baten garapenaren buru izan da, herritarren portaerari, mugikortasun ereduei eta esparru arautzaileei buruzko datuak biltzen. Sistema horri esker, teknologiaren ezarpena simulatu ahal izan da Europako hiru barruti pilotutan: Aveiron (Portugal), Utrechten (Herbehereak) eta Tartun (Estonia), guztiak ere dibertsitate sozial handikoak eta gaur egun auto elektriko gutxi dituztenak.
Herritarrekin egindako tailerren eta analisi konputazionalen bidez, V2G-QUESTSek jarraibide zehatzak sortu ditu udalek eta energia enpresek trantsizio energetikoko plan inklusiboagoak diseina ditzaten. Taldean, Cruz Enrique Borgesekin batera, Ana María Macarulla, José Ignacio García Quintanilla eta Asier Divasson daude, baita proiektuan parte hartu duten ikertzaileen sare zabal bat ere.
Ikerketaren Inpaktuaren Zigiluaren egiaztagiriak
Ekitaldian, halaber, Ikerketaren Inpaktuaren Zigiluaren egiaztagiriak banatu ziren. Oraingo honetan, hainbat ekimenek jaso dute aitortza hori, hala nola jasangarritasuna, osasuna, gizarteratzea eta kirola bezalako funtsezko arloak jorratzen dituztenak. Saritutako proiektuen artean daude Macarena Larrearen «RECED», deskarbonizaziorako sare elektrikoetan zentratua; Stephanía Mosqueraren «ASPE-PV», Euskal Autonomia Erkidegoko energia-proiektuen onarpen sozialari buruzkoa; Deitze Otaduyren «PRECIOUS», elikagaien xahuketaren ingurumen-inpaktuak arintzera bideratua; eta Diego Casadoren «AmIAire», airearen kalitatea monitorizatzeko herritarren zientzia-proposamen bat.
Osasunaren eta gizarte-ongizatearen esparruan, honako hauek nabarmentzen dira: Carlota Las Hayasen «REBITA», elikadura-nahasmenduen aurreko erresilientzian eta osasun mentalean zentratua; María Lópezen «LDZD», lan eta zainketa duinetara bideratua; Edurne Gonzálezen «EVOLUTION», haurrak babesteko sistematik ateratzen diren gazteei laguntzen diena; eta Begoña García-Zapirainen «SMARTJAN», alergenoak detektatzeko adimen artifizialdun soluzio teknologiko bat.
Azkenik, kirolaren eta osasun fisikoaren sektorean izandako inpaktua honako hauetan islatzen da: Eneko Sánchezen «EASPPM», esku pilotako puntuazio sistema berria ebaluatzen duena; Xabier Ríoren «FrailPow», adineko pertsona ahulen indar-entrenamendua ikertzen duena; eta Arkaitz Castañedaren «SokaHealth» proiektua, Sokatirako Nazioarteko Federazioarekiko zerbitzu-kontratu bati lotua.
