2025eko abenduak 22
Bilboko Campusa
Pedro Fabro Deustuko Unibertsitateko Erretiratuen Elkarteak “Gure urteei bizitza gehitzea” hitzaldi zikloaren hirugarren hitzaldia izan zuen joan den abenduaren 4an. Oraingo honetan, Arkaitz Larrinaga hizlariak "La relación sueño, descanso y actividad física" gaia hartu zuen aztergai, berak laburbildu zuen bezala, “Soñando dormir”.
Hitzaldian, loaren ezaugarriez, lo-ordu kopuruari buruzko gomendioez, loaren historiaz, loaren faseez eta patroiez hitz egin zuen, eta jarduera fisikoaren eta loaren garrantziaren loturaz amaitu zuen. Hitzaldian, adituak azaldu zuen loa hainbat REM eta Ez-REM ziklotan banatzen dela. Horietatik, REM zikloa loaren % 25 da gutxi gorabehera, eta Ez-REMaren barruan, berriz, lokartzea, atseden fisikoa, lo arina eta lo sakona daude (30 minutu).
Zehaztu zuenez, REM fasean garuna aktibo dago eta ametsak gertatzen dira; “funtsezkoa da ikasteko eta memoria emozionala izateko”. Lo sakonean, gorputzak atseden hartzen du eta oroitzapenak sendotzen dira. Ildo horretatik, loa bizi-prozesua, konplexua, aktiboa eta ziklikoa da. Loa gutxitzeak alterazio psikologikoak, jokabidekoak eta fisiologikoak eragiten ditu, energia faltagatik.
Horregatik, garrantzi handikoa da loaren kalitatea eta eraginkortasuna: lo egindako denborak % 82 baino handiagoa izan behar du. “Lo egiteko gomendioak adinaren araberakoak dira: 65 urtetik gorako heldu baten kasuan, loaldiak 7 eta 8 ordu artekoa izan beharko luke. Lo egitea ikaskuntza da: loa hobetu egin behar da mugimenduaren bidez, eta gogoratu behar da ezinbesteko prozesu aktiboa dela gure osasunerako eta eguneroko ongizaterako”, adierazi zuen.
Larrinaga irakasleak azaldu zuen aldagai neurofisiologikoak, bihotz-arnasketakoak eta loaldiaren faseak ospitale bateko polisomnografiaren bidez neurtu daitezkeela eta, egunero, "smart watch" delakoekin (Aktigrafia). Nerbio-sistema zentralean kokatutako egitura askoren mende daude loaldiaren eta esnaldiaren krisiak, bereziki. Jarduera eta loa berez lotuta daudela nabarmendu behar da.
Larrinagaren iritziz, ariketa fisiko erregularrak hainbat onura dakarzkio osasunari; adibidez, lo-kalitate hobea eta loaren nahasmendu gutxiago. Hala ere, gauean ariketa fisiko trinkoa egiteak loa eten dezake aktibazio handiagoaren ondorioz. Azken azterketen arabera, jarduerarik onena intentsitate handiko indar-ariketa da, tarteka, 30 minutuko iraupenekoa, astean egun batean edo bitan egiten dena.
