2026ko uztailak 06
Bilbao
Supermerkatura oinez joan ahal izatea, inguruko parke batez gozatu ahal izatea edo etxetik minutu gutxira garraio publikoko geltoki bat izatea. Hori da europarrik gehienek nahi duten hiri eredua, Deustuko Unibertsitatea buru duen eta Sustainable Development aldizkari zientzifikoan argitaratutatako ikerketa baten arabera.
Ikerketa Cruz Borges ikertzaileak koordinatutako V2G-QUEST proiektu europarraren esparruan garatu da, eta Europako hainbat herrialdetako 650 lagunen erantzunak aztertu ditu, beren eguneroko bizitzan nola mugitu nahi izango luketen eta lehentasun horiek "15 minutuko hiriaren" ereduarekin zenbateraino bat datozen jakiteko.
Emaitzek mezu argia erakusten dute: jendeak eguneroko zerbitzuak etxetik gertu egotea eta oinez iritsi ahal izatea nahi du, baina uste du lanera edo unibertsitatera joatea bezalako jarduerek joan-etorri luzeagoak eskatzen dituztela eta autoaren edo garraio publikoaren erabilera eskatzen jarraitzen dutela. "Hiri jasangarritasuna ez dago soilik pertsonen ohiturak aldatzearen mende, baita beste modu batera bizitzea ahalbidetuko duten hiriak eskaintzearen mende ere", azaldu du ikertaldeak.
Mugikortasuna ulertzeko hiru modu
Analisiari esker, Europako biztanleen artean hiru mugikortasun profil handi identifikatu ahal izan ziren. Lehenengoan, ahal den guztietan oinez ibiltzea nahiago dutenak ageri dira. Bigarrenean, oinezko joan-etorriak eta autoaren ohiko erabilera konbinatzen dutenak ditugu. Hirugarrenean, eguneroko joan-etorrien zati handi bat egiteko ibilgailu pribatuaren edo garraio publikoaren mende dauden herritarrak daude.
Emaitza garrantzitsuenetako bat hau da: adostasun zabala dago auzoko saltokiak, berdeguneak, haurrentzako parkeak edo garraio publikoko geltokiak bezalako zerbitzuak gertu izatearen komenigarritasunaren inguruan. Aitzitik, lana eta unibertsitatea dira hurbiltasunean oinarritutako hiri-eredurantz aurrera egiteko oztopo nagusiak.
Ikertzaileen ustez, emaitza horiek oso informazio baliotsua eskaintzen dute etorkizuneko hiriak planifikatzen dituztenentzat. Izan ere, hiri-politikak ezin dira abiatu herritar guztiek behar berberak dituztela pentsaturik. Biztanleria nola mugitzen den eta zerbitzu bakoitzera jotzeko arrazoizko distantzia zer den ulertzeak auzo irisgarriagoak diseinatzeko, emisioak murrizteko, bizi kalitatea hobetzeko eta mugikortasun osasungarriagoa bultzatzeko aukera ematen du.
Gainera, azterlanak agerian uzten du mugikortasunari buruzko erabaki asko ez direla soilik norberaren lehentasunen ondorio, hiri-inguruneak eskaintzen dituen aukeren ondorio baizik. Bestela esanda, jendeak autoa erabiltzen du askotan hiriak oraindik ez dielako eskaintzen alternatiba eroso, hurbil edo eraginkorrik.
Eragin soziala duen Europako ikerketa
Lan hau Driving Urban Transitions (DUT) elkarte europarrak eta Espainiako Zientzia eta Berrikuntza Ministerioak finantzatutako europar proiektu baten parte da. Deustuko Unibertsitatetik Cruz Borges ikertzaileak gidatzen du ikerketa, Deusto Sustainable Research Groupeko taldearekin batera, eta erakundeak gizartearen erronka handiei erantzutera bideratutako bikaintasuneko ikerketarekin duen konpromisoa islatzen du, hiri jasangarriago, erresilienteago eta inklusiboagoetarako trantsizioarekin, besteak beste.
Europako ikerketa eta berrikuntza proiektuen bidez, Deustuko Unibertsitateak ezagutza zientifikoa garatzen du, administrazio publikoei, enpresei eta arduradun politikoei ebidentzian oinarritutako erabakiak hartzen laguntzeko, pertsonen bizi kalitatea hobetuko duten eta klima aldaketaren aurkako borrokan lagunduko duten hiri inguruneak eraikitzeko.
Azterlanak erakusten du hiri iraunkorragoetarantz aurrera egitea ez dela soilik hiri-espazioa eraldatzea; pertsonak benetan nola bizi diren, nola mugitzen diren eta zer behar duten ulertzea ere bada. Herritarrei entzutea eta ezagutza hori politika publiko bihurtzea izango da etorkizuneko hiriak diseinatzeko gakoetako bat.
