Ikasle eta profesionalek kazetaritzaren etorkizunaz eztabaidatu dute Donostiako campusean

El futuro del periodismo a debate en Deusto

2022ko martxoak 31

Donostiako Campusa

«Kazetari izateko ez da beharrezkoa trebetasun teknologikorik izatea; trebetasun horiek ikasi egiten dira, eta etengabe eguneratu behar dira; idazten eta irakurtzen jakitea da funtsezkoena». Horixe izan zen kazetaritzaren etorkizunari buruzko jardunaldiaren ondorio nagusietako bat. Kazetaritza 2030ek antolatu zuen, Deustuko Unibertsitatearekin lankidetzan, joan den martxoaren 31n, Donostiako campusean.

Parte hartu zuten Komunikazio graduko ikasleek, komunikabide idatzietako, irratiko eta telebistako zuzendariek eta kazetariz osatutako publikoaren aurrean, eta kazetaritza pasioz bizitzearen garrantzia nabarmendu zuten. Gogoratu zuten unibertsitatean esaten zietela ez zutela lanik aurkituko, ezin izango zutela kazetaritzatik bizi. Hala eta guztiz ere, urteak daramatzate lanean beti krisian eta, aldi berean, etengabe eraldatzen ari den sektore batean.

Lehenengo mahai-inguruan prentsa idatziaren (papera eta digitala) etorkizunari buruz hitz egin zuten. José Manuel Navarrok, Crónica Vasca egunkariko erredaktore buruak, kazetaritza "gero eta transmedioagoa" dela ohartarazi zuen, eta Eduardo Iribarren Noticias de Gipuzkoa egunkariko zuzendariak testuinguruaren zailtasunak aipatu zituen: "Jendeak jakin behar du kazetaritzak prezio bat duela, eta informazioa nahi duenak ordaindu egin beharko du". Juanma Velasco El Diario Vasco egunkariko zuzendariordearentzat, kalitatezko eduki gehiago eskaintzea da gakoa, "Jendea horien truke ordaintzeko prest egon dadin".

Krisialdiak eta sektorearen etengabeko eraldaketak gorabehera, egunkariak paperean ateratzen jarraitzen dute. Martxelo Otamendi Berriako zuzendariak nabarmendu duenez, "Egunkariek ez dute paperezko edizioa ixten soilik digitalean aritzeko, negozioaren egitura paperetik baitator. Hala ere, aitortu du negozioa egitea gero eta zailagoa dela. Ildo horretan, Iñaki Soto Gara/Naiz egunkariko zuzendariak gogorarazi duenez, «Urte askoan, egunkarien negozioa publizitatea, promozioak eta salmentak izan ziren. Gaur egun oso zaila da publizitatea saltzea, egunkariak horietan eragina duten eliteentzat dira, eta Facebookek edo Googlek jartzen ditu arauak.

Lehen mahai hau itxi aurretik, Miren Gutierrez irakasleak, bera izan baitzen moderatzailea, egunkarietako zuzendariei galdetu zien zer eskatzen zaien kazetari gazteei praktiketan hasteko. Pasioa eta ilusioa izan ziren gehien errepikatu ziren terminoak, jakin-min eta prestakuntza handia izatera behartzen duen «ofizio» honetan lan egiteko.

Etorkizuneko irratia eta telebista

Ikus-entzunezko edukien etorkizunari buruzko bigarren mahai-inguruan (TV eta Radio), TVE Euskadiko Usoa Zubiriak adierazi zuen hedabide bakar bat ere ez dela jada esklusiboa: «Irratia ez da soilik entzuten, prentsa idatzia ez da irakurtzen soilik: kazetaritza digitala multimedia da». Arazoa berehalakotasuna da, gaur egungo kazetaritza arriskuan jartzen baitu, kazetaritza sakona egitea mugatuz.

Bestalde, Cadena Ser Euskadiko edukien zuzendari Eva Domaikak adierazi zuen irratiko entzuleen kopurua ez dela jaitsi azken urteetan, baina gero eta denbora gutxiago entzuten dela. Bere ustez, lehia izugarria da, eta klikbait delakoak edukiak agintzean duten paper garrantzitsua ahantzaraz diezaieke komunikabideei.

Arantza Ruiz EITBko albistegietako zuzendariaren ustez, katastrofismoan ez erortzeko arrazoia dago, pandemiak audientzia maila handiak eragin ditu albistegietan. Herritarrek kalitatezko edukiak baloratzen dituzte, eta horien aldeko apustua egiten jarraitu behar da. Inbidia eta beldurra ematen diona "freelancerren ausardia" da, bizitza jokatzen ari direlako eta letra larriz idatzitako kazetariak direlako. "Esperientzia probatzea gustatuko zitzaidakeen, eta aukerak ihes egin zidan".

Andrea Abasolok, Onda Vasca plataforma anitzeko koordinatzaileak, osatu zuen mahaia, eta gazteen eta adinekoen arteko belaunaldi-gap -az hitz egin zuen. "Ibai Llanos nor den jakin behar dugu, baina ezin dugu adineko jendea alde batera utzi", adierazi zuen.

Kazetaritza 2030 kazetari-talde ireki batek bultzatutako ahalegina da, egunez egun hazten ari den talde bat, asmo berberak dituelako: zalantzarik gabe mundu berria jaiotzen ari den une honetan kazetaritza berria sendotzen laguntzea. Eztabaida sektorialen bidez, kazetarientzat gori-gorian dauden arazoetan sakonduko da. Paperezko prentsaren etorkizuna, ordainpeko harresiak, sare sozialen aurreko biziraupena, fake new-ak, ikuskizunezko kazetaritza. Nora doazen irratiak eta telebistak. Informazio Zientzien Fakultateetan zer irakatsiko den. Zer gertatuko zaion guk ezagutzen genuen adierazpen askatasunari…