Estresa eta osasuna, eztabaidagai "Gure urteei bizitza gehitzea" zikloan

Izaskun Orueren hitzaldia

2026ko martxoak 05

Bilbao

"Gure urteei bizitza gehitzea" hitzaldi-zikloaren esparruan, Pedro Fabro Deustuko Unibertsitateko erretiratuen elkarteak bosgarren hitzaldia entzuteko parada izan zuen otsailaren 17an. Izaskun Orue hizlariak 30 parte-hartzaile presentzialen eta lineako 4ren aurrean egin zuen bere azalpena eta “estresa eta osasuna” izan zituen ardatz.

Azaldu zuenez, estresa prozesu biopsikosoziala da, eta egoera batek gure baliabideak gainditzen dituela hautematen dugunean aktibatzen da. Egokitzapenezko erantzuna eta beharrezkoa da epe laburrean bizirik irauteko (gorputza borrokarako edo iheserako prestatzen du); baina arriskua kronifikazioan datza. Horri lotuta, funtsezko hainbat puntu aipatu zituen. Alde batetik, fisiologikoak: mehatxu baten aurrean, nerbio-sistema sinpatikoak gorputza aktibatzen du (takikardia, begi-niniak dilatatzea, digestioa etetea) eta kortisola askatzen da.

Osasunean duen eraginaz ere hitz egin zuen; izan ere, estresa desaktibatzen ez bada, kortisolak sistema kardiobaskularra, digestiokoa eta immunitarioa kaltetzen ditu, hipertentsioa, ultzerak, lorik egin ezina edo minarekiko sentsibilitate handiagoa (hiperalgesia) eragiten ditu. Estresak detonatzaile argia eta kanpokoa izaten duela gaineratu zuen: antsietatea, barne kezkako egoera lausoa, estresatzailerik gabe ere irauten duena.

Estresa murrizteko, Orue irakasleak adierazi zuen funtsezkoa dela sistema parasinpatikoa aktibatzea jarduera fisikoaren bidez, korisolari aurre egiten dioten endorfinak askatzeko; arnasketa kontzientea, lasaitasuna eragiteko arnasketa luzeekin; erlaxazio teknikak, bistaratze gidatuan eta muskuluen erlaxazio progresiboan oinarrituta; eta lotura soziala, egoera emozionala erregulatzen laguntzen duten besarkadak ematea bezalako keinuak.

Hizlariak amaitzeko adierazi zuen osasunaren gakoa ez dela estresa saihestea, arriskua igaro ondoren alerta erantzuna desaktibatzen ikastea baizik.