2026ko uztailak 14
Bilbao
Deustuko Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultateko Daniel Delgado Uriarte ikaslearen Gradu Amaierako Lanak (GrAL), simulazio informatiko baten bidez, etxeko polietilenoak hidrogenoa bezalako erregai berde berrien etorreraren aurrean duen portaera deszifratzea lortu du eta gas ihesak geldiarazteko formula matematiko oso zehatza eskaini. GrAL horrek etxeetako junturetatik eta hodietatik hidrogeno ihesak saihesteko modua aurkitu du, hodietako plastikoaren presioa kontrolatuz. Horrela, hidrogenoa etxeetara behin betiko iristen denean, banaketa-sarea erabat estankoa, eraginkorra eta segurua izango da.
Deskarbonizazioak eta alternatiba garbien bidezko trantsizio ekologikoak hidrogenoa munduko energia agertokiaren erdian jarri dute. Hala erakusten dute Hidrogenoaren Euskal Korridorea bezalako proiektu garrantzitsuek, industriaren eta bizitegien energiaren panorama eraldatzea bilatzen dutenek, pixkanaka-pixkanaka gas berriztagarri hori bizitza osoko gas naturalarekin (metanoa) nahastuta egungo banaketa sareetan sartzearen bidez. Hala ere, iraultza berde horrek erronka bat planteatzen du etxeei, sukaldeei eta galdarei begira: etxeetako hodiak prest daude erregai berri hori modu seguruan garraiatzeko?
Etxeetako hodiak prest daude?
Orain arte, ikerketa zientifiko gehienak presio handiko eroanbide metaliko handietan zentratu dira, baina Daniel Delgado Uriarteren GrALak katearen azken zatian jarri du arreta: etxeko eremuan. Gasa hirietara iritsi eta etxeetan sartzen den unea hartzen du ardatz ikerlanak, beraz, eta une horretan jada ez da altzairuan zehar bidaiatzen ari, baizik eta hodi eta osagai plastikoen bidez, zehazki polietilenozkoen bidez.
Daniel Delgadoren lanaren zorroztasun zientifikoak American Chemical Society-ren ACS Applied Polymer Materials nazioarteko aldizkari ospetsuan argitaratzea ekarri dio, unibertsitateko etapa honetan ezohikoa den aitorpena. Artikulua GrALaren tutore Alejandro López irakasle, ikertzaile eta ingeniaritzako doktorearekin batera sinatzen du egileak.
Simulazio perfektua
GrALean azaltzen denez, polietilenoa material bikaina da bere erresistentziagatik eta kostu txikiagatik. Hala ere, ez da erabat trinkoa, hutsune dinamiko txikiak ditu (bolumen librea), hidrogeno molekularen tamaina ñimiñoarekin konbinatuta mikrohutsune horien bidez erraz iragaz daiteke, energia galdu daiteke eta, espazio itxietan, gas sukoia metatzeko arriskua egon daiteke edo plastikoaren beraren barne-urradura eragin dezake (‘blistering’ izeneko fenomenoa).
Ingeniaritzako ikasleak fenomeno hori arrisku eta kostu handirik gabe aztertzeko, kode irekiko ‘Dinamika Molekularrera’ jo du bere GrALean. Hau da, ingurune informatiko bat diseinatu zuen -konputazioko mikroskopio birtual moduko bat-, gas atomoek plastiko errealarekin duten interakzioa modu zehatzean eta fotogramaz fotograma simulatzeko gai dena. Simulazioa perfektua izan zedin eta akats estatistikorik izan ez zezan, presio handiko konpresio-metodo zorrotza aplikatu zuen, eta pixkanaka hoztu egin zen, etxeko plastikoaren dentsitatea zehatz-mehatz erreplikatuz.
Funtsezko aurkikuntza etxeko segurtasunerako
GrAL honek funtsezko zerbait aurkitu du hidrogenoa etxeetara segurtasunez iritsi dadin: plastikoak hidrogenoa geldiarazteko eta ihes egitea edo iragaztea saihesteko duen gaitasuna materiala libre edo mekanikoki konprimituta egotearen araberakoa da erabat.
GrAL bati buruzko artikulu bat aldizkari zientifiko batean argitaratzeak dakarren arrakastaz gain, azpimarratzekoa da ikerketa horrek herritarrentzat duen erabilgarritasuna. Danielen lanak tresna matematiko zuzena eskaintzen die ingeniariei eta, horri esker, jada ez dituzte simulazio garestietan hilabeteak eman beharko; aitzitik, nahikoa izango da plastikoaren konpresioa kalkulatzea hidrogenoak etxeetako hodietan nola jokatuko duen jakiteko.
Horrek esan nahi du etxeko azpiegituren diseinua askoz seguruagoa dela, eta talde teknikoei aukera ematen diela instalazioen loturak eta bridak mekanikoki indartzeko, hidrogenoa behin betiko etxeetara iristen denean banaketa sarea erabat estankoa, eraginkorra eta segurua izango dela bermatzeko. Lan horrek, gainera, hurrengo urratserako oinarriak ezartzen ditu: ihesak kuantifikatzea.
Argazkia: Ana Hidalgo Burgosena Pexels-en.
