2025eko azaroak 06
B Accelerator Tower de Bilbao
Azaroaren 6an Bilboko B Accelerator Tower-en egin den Berrikuntza Irekiaren Mundu Konferentziaren (WOIC 2025) barruan, “Blazing the trail: Describing and assessing a new policy instrument whereby indirect tax incentives fuel collaborative innovation” ikerketa akademikoa aurkeztu zen. Deustuko Unibertsitateak lideratutako nazioarteko ikertalde batek eta Haas School of Business-eko (University of California, Berkeley) Henry Chesbrough irakasleak (“berrikuntza irekiaren aita” izenez ezaguna) elkarlanean burutu dute ikerlana.
Bizkaiko 64Bis politikaren azterketa sakona eskaintzen du lanak, eta I+G kolaboratiboa sustatzeko zeharkako pizgarri fiskalerako tresna aitzindari gisa nabarmentzen du. Ohiko zuzeneko dirulaguntzekin konparatuta, mekanismo horrek aukera ematen die enpresei beren onura fiskalak inpaktu handiko teknologia-proiektuak eta zientifikoak babesten dituzten kanpoko eragile finantzatzaileen esku uzteko; horrela, garatzaileen eta finantzatzaileen artean berrikuntzako lankidetza-ekosistemak sustatzen dituzte.
Azterlanak erakusten du 2017 eta 2021 artean 64Bis eskuratu zuten enpresek ezagutza tekniko gehiago lortu zutela eta aktibo ukiezinak nabarmen hobetu zituztela konpainia konparagarriekin alderatuta. Emaitza horiek baliozkotu egiten dute tresna horrek ohiko laguntzen alternatiba eraginkor gisa duen ahalmena. Era berean, analisiak lankidetzarako hiru konfigurazio optimo identifikatu ditu — oinarrizko ikerketa, ikerketa aplikatua eta erabileran inspiratua — eta enpresen eta erakundeen artean aurretik zeuden sareek pizgarrien inpaktua maximizatzeko duten funtsezko zeregina nabarmentzen du.
Ekitaldian, Itxaso Berrojalbiz Bizkaiko Ogasun eta Finantza saileko foru diputatua izan zen buru, eta Macarena Cuenca Deusto Business Schooleko dekanoak eta artikuluaren egilekideek parte hartu dute: Ferran Vendrell-Herrero (Edinburgoko Unibertsitatea), Óscar Bustinza (Granadako Unibertsitatea), Mikel Larreina eta Marco Opazo-Basáez (Deustuko Unibertsitatea), Henry Chesbroughekin batera.
Aurkezpen hau WOICen barruan kokatuta dago. Mundu osotik etorritako 150 akademiko eta berrikuntza irekian aditu baino gehiago bilduko dituen ekitaldia izango da, hiria berrikuntza irekian eta unibertsitatearen eta enpresaren arteko lankidetzan erreferente global gisa sendotuko duena. Horren adibide da, Vendrell-Herrero irakaslearen arabera, “64Bis politikaren kasua, zerga-pizgarriak lankidetzarako eta berrikuntza iraunkorrerako motor bihur daitezkeela erakusten baitu”.
Inplikazio politikoak eta akademikoak
Ikerketak gomendioak planteatzen ditu berrikuntza-politiketan tresna fiskalen diseinua eta aplikazioa hobetzeko. Hauek, besteak beste: sustatzaileen eta finantzatzaileen arteko zuzeneko sareen alde bitartekariek duten zeregina minimizatzea, pizgarriarekiko etengabeko mendekotasuna saihestea, eta erakunde publikoekiko lankidetza sustatzea, unibertsitate gisa.
Arlo akademikotik, ikerketa ekarpen aitzindaria da berrikuntzarako zerga-politiken arloan. Datu errealak eta diseinu ia esperimentala erabiltzen duenez, argi ikusten da pizgarri horiek berrikuntza irekiko eskualdeko ekosistemak indartu ditzaketela, batez ere autonomia fiskala duten testuinguruetan, Bizkaian, esaterako.
Gainera, lan horrek indartu egiten du zerga-politika berritzaileetan Bizkaiak lurralde aitzindari gisa duen papera, baita haren proiekzio globala erreferente gisa sektore pribatuaren, administrazioaren eta akademiaren arteko lankidetzaren sustapenean.
64Bis tresnari buruz
64Bis zerga-pizgarriak aukera ematen dio I+G garatzen duen enpresa bati bere zerga-kenkaria hirugarren finantzatzaile bati lagatzeko, proiektuan zuzenean inbertitzearen truke. Berrikuntza sustatzeko zeharkako mekanismo horrek eragile ekonomikoen arteko lankidetza sustatzen du, babes publikoa duen finantzaketa pribatua bultzatuz. Bizkaian 2016an sartu zen, eta modu iraunkorrean hazi da haren aplikazioa eta lankidetzako berrikuntzari aplikatutako fiskalitateko erreferentziazko eredu gisa sendotu da.
