2023ko urriak 17
Donostiako Campusa
Familia enpresen ondorengotza erronka garrantzitsua da euskal ekonomiarentzat, aztertutako enpresen % 66k pertsona bakarra edo familia bat baitute akziodun nagusi. Datu hori Orkestrak eta Deusto Business Schoolek Finantzen Euskal Institutuaren laguntzarekin elkarlanean egindako Enpresa taldeak Euskal Autonomia Erkidegoan txostenetik dator. Txostenak Euskadiren ikuspegi integrala eskaintzen du, lurraldean dauden 4.136 enpresa taldeei egindako azterketaren bidez. Horietatik 2.802 euskal taldeak dira, 10.253 filialekin, % 54 inguru EAEn, % 20 Espainiako beste eskualde batzuetan eta % 26 atzerrian.
Txostenaren egileak Aitor Garmendia-Lazcano eta Laura Baselga-Pascual dira, Deusto Business Schoolekoak, eta Ibon Gil de San Vicente, Eduardo Sisti eta Imanol Aizpuru Arruti Orkestrakoak. Agiriak Euskadiko enpresen akziodunen egitura deskribatzen du, enpresa taldeen garrantzia erakutsiz. Halaber, Euskadin dauden enpresa talde horiek identifikatzeko eta sailkatzeko metodologia proposatzen du. Horrela, 2022rako talde horien argazkia erakusten da, haien enpresa nagusiaren kokapenaren arabera haien ezaugarriak deskribatuz eta talde euskaldunak, espainiarrak (EAEtik kanpokoak) eta atzerritarrak bereiziz.
Tipologia horietako bakoitzerako, enpresa taldeei buruzko literaturak garrantzitsutzat jotzen dituen zenbait ezaugarri aztertzen dira: estrategien sofistikazioa, sektoreen dibertsifikazioa edo talde barruko finantzaketa-mekanismoak. EAEn enplegu gehien sortzen duten enpresa taldeen xehetasunak ere ematen dira.
Ekonomiaren irekiera
Lanak nabarmentzen du enpresa taldeak gure ekonomiaren irekitasunaren adierazle argia direla. Badirudi haren garapenak nazioartekotze estrategiak bultzatzen dituela, bai esportazio-jardueraren bidez (taldeetan afiliatutako enpresen % 31,6k esportatzen dute, enpresa independenteen % 12,2ren aldean), bai atzerrian filialak sortuz.
Euskal enpresa taldeek 2.623 filial kontrolatzen dituzte atzerrian, eta presentzia nabarmena dute Estatu Batuetan, Mexikon eta Brasilen. Hiru herrialde horiek, hamarkada bat pasatxoan, Erresuma Batua, Frantzia eta Portugal ordezkatu dituzte euskal taldeentzako nazioarteko helmuga garrantzitsu gisa. Bilakaera horrek erakusten du euskal taldeek gero eta interes handiagoa dutela Amerikako kontinentean inbertitzeko, Europako merkatuarekin alderatuta.
Gure ekonomiaren irekieraren beste adierazle bat da Euskaditik kanpoko 1.334 enpresa-taldek euskal enpresetan parte hartzen dutela. Euskadiko enpresa taldeen % 32 dira, eta 2.527 enpresatan hartzen dute parte. Euskal filialak dituzten enpleguari dagokionez, atzerriko hogei talde handienak aztertuz gero, energia, industria, merkataritza eta garraio sektoreak nabarmentzen dira.
Enpresa taldeek euskal ekonomian duten garrantzia kontuan hartuta, txostenak ondorioztatzen du komeni dela talde horiei laguntzen dieten finantzaketa mekanismoak indartzen jarraitzea, sustraitzea bultzatzeko, lehiakortasuna bultzatzeko eta Euskadin garapen ekonomikoa sustatzeko. Txosten osoa.
