Web gune honek bere cookiak eta bitartekoenak erabiltzen ditu zure nabigazioa optimizatzeko, zure lehentasunetara egokitzeko eta jarduera analitikoak egiteko. Nabigatzen jarraitu ez gero, gure Cookien Politika onartzen duzu.

Onartu
2022ko ekainak 22Donostiako Campusa

Ander Iragüen Komunikazioko eta Zuzenbideko 5. mailako ikasleak Metabertsoari eta teknologia berri disruptiboei buruz idatzi du Legal Today-n

Ander Iragüen Komunikazioko eta Zuzenbideko gradu bikoitzeko 5. mailako ikasleak Legal Today blogean idatzi du Metabertso kontzeptu berriaz eta teknologia disruptiboez. Anderrek adierazi duenez, informazioaren eta komunikazioaren teknologiek halako aldaketa eta transzendentzia ekarri dute gure harremanak izateko, adierazteko eta komunikatzeko moduan, non paradigma sozialaren aldaketa baten aurrean gauden. Gizarte sareen agerpenarekin elkarreragin, informazio eta datu kopuru kuantifikaezinak lortzen ditugu berehala. Berehalakotasuna eta globalizazioa dira Internetek gure bizitzan izan duen eragina ezin hobeto adierazten duten bi ezaugarriak. Ignacio Ramonet kazetariak bere liburu batean Carlanderren ideia hartuz azaldu duenez, «eskubide besterenezina» dugula esan dezakegu: nahi dugun guztia denbora errealean lortzearena. IKT berriek ezartzen duten erritmo zorabiagarrira, berehalako elkarrekintzara, berehalako estimulaziora ohituta, zalantzarik gabe, hizkuntza ezberdin bat hitz egiten dugu: digitala. Bai, errealitatea ulertzeko eta harekin elkarreragiteko modua eraldatzen ari den unibertso digital baterantz goaz.


Horren guztiaren azken froga handia Mark Zuckerberg prestatzen ari den mundu birtual berria da. “Metabertsoa”, inor epel utzi ez duen kontzeptu berria. Meta, Facebook-en marka berria, errealitate bat da jada, eta helburua harreman sozialen arlo guztiak errealitate birtualean txertatzea da. Askotan esan ohi da «abisatzen duena ez dela traidore» eta Zuckerbergek honakoa adierazi du: “Gizartearentzat eta negozioetarako inflexio puntu bat izango da hau”. Gehitu genezake Zuzenbidearen mundurako ere hala izango dela: legegile, abokatu, legelari, epaile, fiskal, denentzat izango da, salbuespenik gabe, herritarren pribatutasuna eta segurtasuna jokoan baitaude. Erronka izugarria da eta horregatik Europar Batasuneko herrialde guztien arteko beste ekintza koordinatu eta kooperatibo batek aparteko garrantzia du, gaur inoiz baino gehiago: herritarren eskubideak babesteak. Izan ere, laster batean unibertso paralelo batera bidaiatzeko modua izango dute. Eta beste saiakera bat dela diogu, baina ez lehenengoa: herritarren pribatutasuna eta segurtasuna batera babesteko lehenengo saiakera egin zen. 2018ko maiatzaren 25era atzera eginda, ikusiko dugu egun horretan sartu zela indarrean Datuak Babesteko Europako 2016/679 Erregelamendua, egungo munduko errealitate digitalari egokitutako datuak babesteko ereduak bermatzea helburu zuena. Legegileak orain (eta ez gero) egin behar duen galdera hau da: indarrean dagoen araudia nahikoa izango da datorren 'metabertso' berria demokratizatzeko?

Denek dakite gure gailuek entzuten gaituztela, geolokalizatu egiten gaituztela, gure aurpegiak eta gure ahotsak identifikatzen dituzten adimen artifizialaren algoritmoak elikatzeko erabiltzen direla. Sarean egiten dugun guztiaren jarraipena egiten da, ekintza bakoitza arretaz kontrolatzen eta berrikusten da. Gero eta gutxiago kontrolatzen dugu nor garen eta benetan zer uste dugun. Gogoratzen duzue 2016ko kasu mediatiko eta polemiko hura, Cambridge Analytica aholkularitza enpresa britainiarraren, Facebooken eta Donald Trump garai hartan Etxe Zuriko buru izateko hautagaiaren artekoa?

Aholkularitza politikoko enpresa handi batek marketin plan bat exekutatu zuen, eta horren bidez, Datuak erabiliz eta iragarkien "mikrofokalizazioa" manipulatuz, mezu zehatzak bidali zituen erabiltzailearen interesen arabera —haren gustuak, ideologia, kezkak edo nortasunaren beste faktore batzuk kontuan hartuta–. Horrela, erabiltzaile bakoitzarentzat propaganda zehatza diseinatu ahal izan zuen azken helburua lortzeko: hauteskunde horietan herritarrak Alderdi Errepublikarrari botoa emateko konbentzitzeko.
Eztabaida handi horretan pertsonaren bat nabarmendu bazen, Aleksandr Kogan Cambridgeko Unibertsitateko ikerlaria izan zen. Koganek nortasunari buruzko galde-sorta bat garatu zuen 2014an, eta informazio pertsonala inkontzienteki atzitzea lortu zuen (adina, sexua, lagunak, interesak, gustuak edo lehentasun politikoak Facebook Inc.-en hamar herrialdetako 87 milioi erabiltzailerenak). Hasieran, 265.000k baino ez zuten proba bete eta informazio pertsonala eskuratzeko legezko baimena eman. Dena den, erabiltzaile bakoitzak galdetegia betetzeak haren lagun sarearen informazio pertsonala eskuratzea ekarri zuen; alde bakarra zegoen: azken kasu honetan, ez zegoen adostasunik. Ondoren, Koganek datu horiek Cambridge Analytica-ri saldu zizkion Facebook-en baimenik gabe, hau da, Facebook-en Data Cambridge Analytica-ren informazio iturri nagusi bihurtu zen.

Eskandalu horren ondorioz (Erresuma Batuko Brexit-aren garaiko datu-trafikoarekin estuki lotuta), Europar Batasunak premiaz onartu zuen aipatutako Datuak Babesteko Europako 2016/679 Erregelamendua, erabiltzaileei beren datuak nork kudeatzen dituen, zer helbururekin eta zein muga edo baldintzarekin lagatzen dizkion jakiteko eta kontrolatzeko eskubidea emateko. Galdera: nahikoa izango da ala beste “meta-eskandalu” bat etorri beharko da legegintzan berriro koordinatzeko eta elkarrekin lan egiteko?
Erronka berriak ageri dira zeruertzean. Teknologia etengabe aldatzen ari da. Leonor Carnicer kazetariak adierazi duenez, “historiak zerbait irakatsi digu: dena da pendularra eta, beraz, ekaitzaren zarata eta hautsak baretzen direnean”, agian legegileak bere buruari galdetu beharko lioke: "Eta interneten ondoren, zer?"

Post osoa, hemen